Parafia pw. Wniebowzi\u0119cia Naj\u015bwi\u0119tszej Marii Panny w Zag\u00f3rzu zosta\u0142a erygowana w 1750 roku. Wcze\u015bniej, bo w 1697 roku, ustanowiono tu prebend\u0119, kt\u00f3rej uposa\u017cenie powi\u0119kszy\u0142 w 1724 roku kasztelan biecki, Piotr Konstanty Stadnicki. Istniej\u0105 te\u017c podstawy, by s\u0105dzi\u0107, \u017ce sta\u0142a tu niegdy\u015b gotycka kaplica filialna parafii w Pora\u017cu \u2013 legenda przypisuje jej fundacj\u0119 Kazimierzowi Wielkiemu. W po\u0142owie XVIII wieku biskup przemyski Wac\u0142aw Sierakowski, na pro\u015bb\u0119 J\u00f3zefa z T\u0119czyna Ossoli\u0144skiego i jego \u017cony Teresy ze Stadnickich, ustanowi\u0142 w Zag\u00f3rzu parafi\u0119, do kt\u00f3rej od pocz\u0105tku nale\u017ca\u0142y: Zag\u00f3rz, Wielopole i Zas\u0142aw.<\/p>\n
Obecny ko\u015bci\u00f3\u0142 zosta\u0142 zbudowany w drugiej \u0107wierci XVIII wieku, przypuszczalnie z wykorzystaniem mur\u00f3w wspomnianej gotyckiej kaplicy. Konsekracja \u015bwi\u0105tyni mia\u0142a miejsce w 1745 roku. W kolejnych latach wzniesiono tak\u017ce oddzielnie stoj\u0105c\u0105 dzwonnic\u0119 i wyposa\u017cono \u015bwi\u0105tyni\u0119. Parafia wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142a \u015bci\u015ble z klasztorem Karmelit\u00f3w, kt\u00f3rzy wcze\u015bniej tak\u017ce s\u0142u\u017cyli pos\u0142ug\u0105 duszpastersk\u0105 mieszka\u0144com Zag\u00f3rza; karmelita by\u0142 nawet jednym z zag\u00f3rskich proboszcz\u00f3w.<\/p>\n
Ju\u017c w momencie erygowania parafii Zag\u00f3rz by\u0142 znany z \u0142askami s\u0142yn\u0105cego obrazu Zwiastowania Naj\u015bwi\u0119tszej Marii Pannie, kt\u00f3rego kult stale si\u0119 rozszerza\u0142.<\/p>\n
Czasy zaboru austriackiego, zw\u0142aszcza w pierwszym okresie, by\u0142y bardzo ci\u0119\u017ckie dla polskiego Ko\u015bcio\u0142a. Reformy j\u00f3zefi\u0144skie przynios\u0142y liczne konfiskaty i kasaty klasztor\u00f3w. Tragicznym epizodem sta\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c Rabacja Galicyjska, w czasie kt\u00f3rej ucierpia\u0142o wielu ksi\u0119\u017cy. O\u017cywienie \u017cycia religijnego nast\u0105pi\u0142o dopiero w drugiej po\u0142owie XIX wieku.<\/p>\n
Warto w tym miejscu wspomnie\u0107 o wielkim zaanga\u017cowaniu zag\u00f3rskich proboszcz\u00f3w w podnoszenie poziomu o\u015bwiaty w\u015br\u00f3d mieszka\u0144c\u00f3w. 4 listopada 1867 roku ks. Jan Biega zorganizowa\u0142 w budynku plebanii szko\u0142\u0119; zakupi\u0142 potrzebny sprz\u0119t, ksi\u0105\u017cki i pomoce naukowe. W 1871 roku gmina uchwali\u0142a akt fundacyjny szko\u0142y, a proboszcz nadal zabiega\u0142 o uposa\u017cenie. Dzi\u0119ki niemu \u00f3wczesny w\u0142a\u015bciciel Zag\u00f3rza przekaza\u0142 ziemi\u0119 pod budow\u0119 odpowiedniego obiektu, ks. Biega za\u015b wystara\u0142 si\u0119 o barak kolejowy, w kt\u00f3rym w roku szkolnym 1872\/73 rozpocz\u0119to nauk\u0119. Nale\u017cy doda\u0107, \u017ce w tym okresie nast\u0105pi\u0142 tak\u017ce znacz\u0105cy rozw\u00f3j miejscowo\u015bci, zwi\u0105zany z poprowadzeniem t\u0119dy linii kolejowej z Krakowa do Lwowa. Zag\u00f3rz sta\u0142 si\u0119 kolejarsk\u0105 osad\u0105 i to w\u0142a\u015bnie kolejarze b\u0119d\u0105 odt\u0105d w znacznym stopniu kszta\u0142towa\u0107 obraz tego miasteczka.<\/p>\n
Kolejni proboszczowie r\u00f3wnie\u017c w\u0142\u0105czali si\u0119 czynnie w \u017cycie zag\u00f3rskiej spo\u0142eczno\u015bci. Ks. Jan Jayko by\u0142 w 1893 roku przewodnicz\u0105cym Rady Szko\u0142y. Funkcj\u0119 zast\u0119pcy pe\u0142ni\u0142 ks. Jan Lewkowicz, proboszcz zag\u00f3rski w latach 1908\u20131923. Na jego duszpasterzowanie przypad\u0142o wiele wa\u017cnych, cz\u0119sto dramatycznych wydarze\u0144, podczas kt\u00f3rych ks. Lewkowicz ca\u0142y czas wspiera\u0142 swoich parafian. W 1911 roku dosz\u0142o do tragicznego po\u017car \u2013 zniszczeniu uleg\u0142 zag\u00f3rski ko\u015bci\u00f3\u0142. Ks. Lewkowicz podj\u0105\u0142 bardzo aktywne starania o zdobycie funduszy na odbudow\u0119 \u015bwi\u0105tyni. Prace uko\u0144czono po kilku latach. P\u00f3\u017aniej przysz\u0142y tragiczne czasy Wielkiej Wojny. Przez Zag\u00f3rz przetacza\u0142y si\u0119 rosyjskie i austriackie wojska, ludno\u015b\u0107 cywiln\u0105 dotyka\u0142y rekwizycje, szerzy\u0142y si\u0119 choroby. Wreszcie, w 1918 roku przysz\u0142a wolno\u015b\u0107 i to w\u0142a\u015bnie ks. Lewkowicz odprawi\u0142 pierwsz\u0105 w zag\u00f3rskim ko\u015bciele Msz\u0119 \u015awi\u0119t\u0105 w niepodleg\u0142ej Polsce. To on te\u017c, wraz z dr Janem Puzdrowskim, zainicjowa\u0142 postawienie na zag\u00f3rskim cmentarzu pami\u0105tkowego Krzy\u017ca Powsta\u0144czego; prowadzi\u0142 te\u017c liczne uroczysto\u015bci patriotyczne \u2013 Msze \u015awi\u0119te, wiece i manifestacje, budz\u0105c tym samym narodow\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w Zag\u00f3rza.<\/p>\n
Okres dwudziestolecia mi\u0119dzywojennego to czas, gdy Polacy starali si\u0119 odnale\u017a\u0107 swoje miejsce w niepodleg\u0142ej, odzyskanej po latach ojczy\u017anie. Proboszczem w Zag\u00f3rzu by\u0142 w\u00f3wczas ks. W\u0142adys\u0142aw W\u00f3jcik \u2013 patriota, spo\u0142ecznik, kt\u00f3ry mia\u0142 ogromny wk\u0142ad w harmonijne wsp\u00f3\u0142\u017cycie zag\u00f3rzan \u2013 cz\u0119sto r\u00f3\u017cni\u0105cych si\u0119 mi\u0119dzy sob\u0105 wyznaniem i narodowo\u015bci\u0105. Wsp\u00f3\u0142praca z parafi\u0105 grekokatolick\u0105, zw\u0142aszcza z ks. Micha\u0142em Hentiszem, uk\u0142ada\u0142a si\u0119 doskonale, podejmowane by\u0142y dalsze inicjatywy wspieraj\u0105ce rozw\u00f3j miejscowo\u015bci, w kt\u00f3re ks. W\u00f3jcik czynnie si\u0119 w\u0142\u0105cza\u0142. W ko\u015bciele zosta\u0142y zainstalowane organy, rozpocz\u0119to starania o koronacj\u0119 wizerunku Matki Bo\u017cej Zag\u00f3rskiej. W pami\u0119ci parafian ks. W\u00f3jcik pozosta\u0142 jako sumienny kap\u0142an i szlachetny cz\u0142owiek, historia za\u015b z\u0142o\u017cy\u0142a na jego barki rol\u0119 kap\u0142ana-m\u0119czennika. Po wybuchu drugiej wojny \u015bwiatowej zag\u00f3rski proboszcz w\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 czynnie w organizacj\u0119 ruchu oporu; na plebanii znajdowa\u0142 si\u0119 punkt kontaktowy i schronienie dla uciekaj\u0105cych ku granicy w\u0119gierskiej. Niestety, wskutek donosu, ks. W\u00f3jcik zosta\u0142 aresztowany przez gestapo i wywieziony do O\u015bwi\u0119cimia, gdzie zgin\u0105\u0142 zamordowany. Obecnie podejmowane s\u0105 starania o przygotowanie jego beatyfikacji.<\/p>\n
Nast\u0119pca ks. W\u00f3jcika, ks. Adam Fuksa, pasterzowa\u0142 w Zag\u00f3rzu od 1940 do 1965 roku. Jeszcze w czasie wojny by\u0142 kapelanem plac\u00f3wki Zag\u00f3rz AK, odprawia\u0142 konspiracyjnie Msze w intencjach patriotycznych, s\u0142u\u017cy\u0142 duchow\u0105 i materialn\u0105 pomoc\u0105 parafianom i partyzantom. W okresie w\u0142adzy ludowej pozosta\u0142 wierny swym idea\u0142om; np. odm\u00f3wi\u0142 bicia w dzwony po \u015bmierci Stalina. Wspiera\u0142 inicjatyw\u0119 odbudowy klasztoru; to on w\u0142a\u015bnie odnalaz\u0142 w dokumentach informacj\u0119 o po\u017carze konwentu. Ks. Fuksa by\u0142 bardzo muzykalny i uzdolniony artystycznie, cieszy\u0142 si\u0119 wielkim szacunkiem w\u015br\u00f3d parafian. B\u0119d\u0105c ju\u017c na emeryturze, cz\u0119sto wraca\u0142 pami\u0119ci\u0105 do Zag\u00f3rza, czego dowodem s\u0105 jego wspomnienia.<\/p>\n
Od 1965 do 1995 proboszczem zag\u00f3rskim by\u0142 ks. J\u00f3zef Winnicki, kt\u00f3ry zapisa\u0142 si\u0119 w pami\u0119ci parafian jako bardzo energiczny gospodarz i gorliwy duszpasterz. To za jego pasterzowania konsekrowano nowe dzwony, wybudowano now\u0105 plebani\u0119 (1974), restaurowano wyposa\u017cenie ko\u015bcio\u0142a, w tym \u0142askami s\u0142yn\u0105cy obraz Zwiastowania, o\u0142tarz g\u0142\u00f3wny i organy, podwy\u017cszono dzwonnic\u0119 i ufundowano dodatkowe dzwony, w tym najwi\u0119kszy, 700 kilogramowy \u2013 wotum dzi\u0119kczynne parafian za nawiedzenie Matki Bo\u017cej i wyb\u00f3r Karola Wojty\u0142y na Stolic\u0119 Apostolsk\u0105. Inicjatyw\u0105 ks. Winnickiego by\u0142o te\u017c stworzenie parafii w Nowym Zag\u00f3rzu, kt\u00f3r\u0105 erygowano w 1990 roku. W latach 80. XX wieku wybudowany zosta\u0142 nowy punkt katechetyczny i dom zakonny, do kt\u00f3rego w 1986 roku przyby\u0142y siostry s\u0142u\u017cebniczki. Na pocz\u0105tku lat 90. natomiast, z inicjatywy ks. Proboszcza i w\u0142adz miasta, w przebudowanym dawnym dworze Baczy\u0144skich powsta\u0142 Dom Opieki im. \u015bw. Brata Alberta, kt\u00f3rego uroczyste otwarcie nast\u0105pi\u0142o w 1994 roku.<\/p>\n
30 lat duszpasterzowania ks. Winnickiego to czas wa\u017cny i wielokrotnie trudny w polskiej historii. Zag\u00f3rski proboszcz w ka\u017cdym momencie by\u0142 dla parafian wsparciem, dzieli\u0142 z nimi rado\u015bci wielkich wydarze\u0144 \u2013 jak wyb\u00f3r Karola Wojty\u0142y na stolic\u0119 Piotrow\u0105, jak i dramatyczne czasy stanu wojennego. Ks. kanonik J\u00f3zef Winnicki zmar\u0142 nagle wiosn\u0105 1995 roku, do ostatniej chwili pracuj\u0105c na rzecz parafii.<\/p>\n
Jego nast\u0119pc\u0105 zosta\u0142 przyby\u0142y z Przemy\u015bla ks. Adam Michalski. Nowy proboszcz \u2013 cz\u0142owiek serdeczny i \u017cyczliwy \u2013 szybko zyska\u0142 sympati\u0119 parafian. Niestety, Opatrzno\u015b\u0107 nie chcia\u0142a by d\u0142ugo pozosta\u0142 w Zag\u00f3rzu. Zmar\u0142 r\u00f3wnie\u017c nagle, w marcu 1999 roku.<\/p>\n
Obecnie proboszczem w Zag\u00f3rzu jest ks. Grzegorz Kolano.<\/p>\n
\u201e\u2026I pos\u0142a\u0142 Pan robotnik\u00f3w na \u017cniwo swoje\u201d<\/p>\n
Ks. \u0141ukasz Fabrycy \u2013 przed 1680 r.<\/p>\n
Ks. Wojciech Ciszewski \u2013 1687
\nKs. Jan Wa\u0142kanowski \u2013 1707 \u2013 ok. 1711
\nKs. Jan Gadawski \u2013 1721\u20131727
\nKs. J\u00f3zef Skarbi\u0144ski \u2013 1727\u20131735
\nKs. Jakub Ga\u0142dowski \u2013 1735 r.
\nKs. Antoni S\u0142oniecki OM \u2013 od 1735 r.
\nKs. Antoni Laliczy\u0144ski \u2013 1750 r.
\nKs. J\u00f3zef Skarbi\u0144ski \u2013 pierwszy proboszcz, instalowany 29 IV 1750 r. do 1755 r.
\nKs. Wojciech B\u0142antowski \u2013 prebendarz, 1755\u20131756
\nKs. Micha\u0142 Ekiert \u2013 1756-1772
\nKs. Jan Rusinkiewicz \u2013 1786\u20131801
\nKs. Jan Kanty Jajewicz \u2013 1802\u20131805
\nKs. Jakub Panasiewicz \u2013 1806\u20131823
\nKs. Leonard Uma\u0144ski, karmelita \u2013 1825\u20131828
\nKs. Alojzy Haas \u2013 1829\u20131833
\nKs. Ludwik Jamrugiewicz \u2013 1833\u20131863
\nKs. Jastrz\u0119bski \u2013 1863\u20131869
\nKs. Andrzej Gardziel \u2013 1876\u20131881
\nKs. Jan Biega \u2013 1869\u20131876
\nKs. Jan Jayko \u2013 1881\u20131903
\nKs. Szczepan Fus \u2013 1904\u20131908
\nKs. Jan Lewkowicz \u2013 1908\u20131923
\nKs. W\u0142adys\u0142aw W\u00f3jcik \u2013 1923\u20131940
\nKs. Adam Fuksa \u2013 1940\u20131965
\nKs. J\u00f3zef Winnicki \u2013 1965\u20131995
\nKs. Adam Michalski \u2013 1995\u20131999
\nKs. J\u00f3zef Kasiak \u2013 1999 \u2013 2021<\/p>\n
Ks. Grzegorz Kolano od 2021<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Parafia pw. Wniebowzi\u0119cia Naj\u015bwi\u0119tszej Marii Panny w Zag\u00f3rzu zosta\u0142a erygowana w 1750 roku. Wcze\u015bniej, bo w 1697 roku, ustanowiono tu prebend\u0119, kt\u00f3rej uposa\u017cenie powi\u0119kszy\u0142 w 1724 roku kasztelan biecki, Piotr Konstanty Stadnicki. Istniej\u0105 te\u017c podstawy, by s\u0105dzi\u0107, \u017ce sta\u0142a tu niegdy\u015b gotycka kaplica filialna parafii w Pora\u017cu \u2013 legenda przypisuje […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":16,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"class_list":["post-24","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zagorz.przemyska.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/24"}],"collection":[{"href":"https:\/\/zagorz.przemyska.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/zagorz.przemyska.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zagorz.przemyska.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zagorz.przemyska.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=24"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/zagorz.przemyska.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/24\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":295,"href":"https:\/\/zagorz.przemyska.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/24\/revisions\/295"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zagorz.przemyska.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/16"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zagorz.przemyska.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=24"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}